![](https://saglamqal.az/wp-content/uploads/2024/04/saglamqal.az-esas-18.png)
Təzyiqi qaldıran qidalar
Qan təzyiqinin səbəbləri
Yüksək qan təzyiqi insanın sağlamlığını təhlükə altına alan problemdir. Uzun müddət davam edən yüksək təzyiq müxtəlif problemlərə, o cümlədən insult, böyrək çatışmazlığı, infarkt, beyin zədələnməsi və göz xəstəlikləri yarada bilər.
Əgər təzyiqiniz zaman-zaman yüksəlirsə, əsas səbəbi tapmaq və lazımi müalicəni planlaşdırmaq üçün mütləq həkimə müraciət etməlisiniz.
Arterial təzyiqin artmasının bir çox səbəbi var:
- Ürək-damar xəstəlikləri
- Böyrək xəstəlikləri
- Nevroloji pozğunluqlar
- Qidalanma tərzi və vərdişləri
- Hormonal pozğunluqlar və xəstəliklər
- Duz, un və şəkərin həddindən artıq istehlakı üç ağ olaraq bilinir
- Panik atak və stress
- Qan təzyiqini artıran dərmanların istifadəsi
- Hamiləlik vəziyyəti
- Alkoqol, siqaret istifadəsi
- Oturaq həyat tərzi
Yüksək qan təzyiqinin simptomları
- Boyun arxasında baş ağrısı
- Burun qanaxması
- Yorğunluq, zəiflik
- Bulanıq görmə
- Tinnitus
- Həddindən artıq tərləmə
- Tez-tez tualetə getmək istəyi
- Şişkinlik, ödem toplanması, adətən ayaqlarda
- Qanlı gözlər
- Ürək döyüntüsü, nəfəs darlığı
- Başgicəllənmə ilə müşayiət olunur
Təzyiq problemlərinin yaranmasında genetik meyl və müxtəlif xəstəliklər qədər həyat və qidalanma vərdişləri də təsirlidir. Mütəxəssislər həddindən artıq duzlu, unlu və şəkərli qidaların qan təzyiqinin yüksəlməsinə səbəb ola biləcəyinə diqqət çəkirlər. O, bu cür qidaların əvəzinə tərəvəz və meyvələrin istehlakına diqqət yetirməyi tövsiyə edir. Tərəvəz və meyvələrdə olan minerallar qan təzyiqini tənzimləməyə kömək edir. Bu səbəbdən hipertoniya xəstələrinə gün ərzində 2 porsiya tərəvəz və 2-3 porsiya meyvə yemək tövsiyə olunur.
Qan təzyiqinin artmasının müxtəlif səbəbləri ola bilər. Yüksək təzyiq ciddi sağlamlıq problemlərinə səbəb ola biləcəyi üçün bu vəziyyətə səbəb olan faktorların tapılıb aradan qaldırılması təzyiqimizin normal dəyərlərdə olmasını təmin edir. Qan təzyiqini artıran qidaları öyrənərək, bu qidalardan uzaq dura bilərsiniz.
Qan təzyiqini artıran şeylər ürək, böyrək, ağciyər və beyin kimi digər orqanlara təsir edən xəstəliklərə səbəb olduğu üçün çox təhlükəlidir. Xarici amillərin təsiriylə meydana gələn qan təzyiqi ilk növbədə düzgün olmayan qidalanma səbəbindən ortaya çıxır
Qan təzyiqini artıran qidalar hansılardır?
Aşağı təzyiq problemi olanların istifadə edə biləcəyi, yüksək təzyiq problemi olanların mütləq uzaq durmalı olduğu təbii və təsirli qidalar və içkilər:
1) Kofeinli içkilər
Qəhvə, şokolad, yaşıl çay, kola, qara çay və s. bu kimi içkilərdə olan kofein istehlakdan qısa müddət sonra qan dövranını sürətləndirərək qan təzyiqinin yüksəlməsinə səbəb olur. Ona görə də qəhvə və ya şokolad istehlakını məhdudlaşdırmalısınız.
Qara çay ölkəmizdə ən çox sevilən və istehlak edilən içkidir. Qara çay, təəssüf ki, həddindən artıq miqdarda istehlak edildikdə qan təzyiqinin yüksəlməsinə səbəb olur.
Yüksək təzyiq probleminiz varsa, kofein tərkibli qidaları azaltmalısınız. Çay və kofe istehlakınızı məhdudlaşdırmalı və tünd dəmlənmiş çay yerinə açıq çaya üstünlük verməlisiniz.
Duzlu Ayran
Təzyiqi aşağı olan insanlara ümumiyyətlə duzlu ayran içmək məsləhət görülür.
Duzlu ayran aşağı təzyiqə qarşı ən çox istifadə edilən üsuldur.
Bunun səbəbi duzun qısa müddətdə qan dövranını sürətləndirməsidir. Bu sayədə qısa müddətdə qan təzyiqini yüksəldə bilir.
Duzlu ayran bədənin maye ehtiyacını da ödəyir.
Təzyiqinizin aşağı düşdüyünü anlayan kimi bir stəkan duzlu ayran içə bilərsiniz.
Yüksək təzyiq probleminiz varsa, duzlu ayrandan uzaq durmalısınız.
İspanaq
Qan təzyiqini artıran tərəvəzlər dedikdə ağıla ilk gələn ispanaqdır. İspanaq dəmir və maqnezium dəyərləri ilə çox sağlam bir tərəvəz olsa da, yüksək təzyiqi tetikleme xüsusiyyətinə malikdir.Bol dəmir və maqnezium ehtiva edən ispanaq çox sağlam qidadır.
Məlumdur ki, ispanaq uzun müddətdə aşağı təzyiqə yaxşı gəlir, eyni zamanda yüksək təzyiqə səbəb olur.
Yüksək təzyiq probleminiz varsa, ispanaqı nəzarətli şəkildə istehlak etməlisiniz.
Rozmarin
Qan təzyiqini artıran digər tərəvəz də bəzək bitkisi kimi istifadə edilən rozmarindir. Qan dövranını sürətləndirən bu tərəvəzə təzyiq kimi problemi olan insanlar üstünlük verməməlidir.
Zeytun
Yüksək təzyiqə səbəb olan digər meyvə zeytundur. Bol duz ilə istehlak edilən zeytun təzyiq xəstələri tərəfindən istehlak edilməməlidir.
Zeytun aşağı təzyiqi sürətlə artırır. Xüsusilə duzlu qara zeytun bunun üçün idealdır. Qısa müddətdə qan dövranını sürətləndirməyi bacaran bu ləzzəti aşağı təzyiq problemi ilə qarşılaşan kimi istehlak etsəniz, yorğunluğunuzu qısa müddətdə atacaq və başgicəllənmə, qaralma kimi mənfi təsirlərdən özünüzü qorumuş olacaqsınız.
Qəhvə
Aşağı təzyiqə qarşı qida və içkilərdən dəstək almaq istəyənlər, tərkibində kofein olan bütün qida və içkilərdən dəstək ala biləcəklərini unutmamalıdırlar. Çünki qəhvə və yaşıl çay kimi içkilərdə bol olan kofein qısa müddətdə qan dövranını sürətləndirir və bu xüsusiyyəti ilə təzyiqin sürətlə tarazlaşmasına, xüsusilə aşağı təzyiqin yüksəlməsinə səbəb olur.
Marqarin
Marqarin və digər yağlar yüksək təzyiqə səbəb ola biləcəyi üçün qaçınılması lazım olan qidalar sırasındadır.
Kartof
Kartof yüksək təzyiqə səbəb ola bilər, xüsusilə qızardılmış kartof hipertansiyonu dəstəkləyən qidalar arasındadır.
Qırmızı ət
Qırmızı ətin faydalı olduğu bilinir, lakin tərkibindəki doymuş yağ səbəbiylə qırmızı ət yerinə balıq və toyuq istehlakına üstünlük verilməlidir.
Qazlı içkilər
Qazlı içkilər tərkibindəki natrium səbəbindən qan təzyiqinin artmasına səbəb ola bilər.
Alkoqol və Siqaret
Alkoqol və siqaret istifadəsi qan təzyiqini aşağı salan dərmanlara qarşı müqavimət yaradır.
Hüceyrələri zədələyən maddələrin əmələ gəlməsini də sürətləndirir.
Qan təzyiqinin artmasına səbəb olur.
Bütün bu neqativ halların qarşısını almağın yolu alkoqol və siqaretdən imtina etməkdir.
Şirniyyatlar
Unlu və duzlu qidalar kimi şəkərli qidalar qan təzyiqini artırır və yüksək təzyiqə səbəb olur.
Yüksək qan təzyiqiniz varsa, həddindən artıq miqdarda şirin və şəkərli qidalardan qaçınmalısınız.
Fast food
Fast food məhsulları təzyiqi yüksəltməklə yanaşı, insan sağlamlığına da zərərlidir.
Duz
Qan təzyiqini artıran ən məşhur qidalardan biri duz olduğu üçün duzlu və duzlu qidalardan mümkün qədər uzaq olmaq lazımdır.
Natriumla zəngin olan çoxlu duzun yeməklərə əlavə edilməsi təzyiq problemlərinə səbəb olur. Qan təzyiqi də natrium və su balansının pozulmasından təsirlənir.